Kwas trójchlorooctowy jest najsilniejszym kwasem organicznym stosowanym w dermatologii estetycznej. Odkrycie jego znaczenia jako substancji peelingującej zastąpiło popularne w latach 70-tych XX wieku peelingi wykonywane przy użyciu fenolu.
Zasadniczą cechą TCA świadczącą o jego użyteczności jako substancji peelingującej jest brak toksyczności ogólnoustrojowej, jego działanie jest wyłącznie miejscowe. Kwas trójchlorooctowy nałożony na skórę powoduje koagulację białek wchodzących w skład naskórka, co prowadzi do martwicy tej części skóry, na którą nakładany był preparat. W zależności od stężenia kwasu oraz ilości nałożonych warstw martwicy ulega tylko naskórek bądź naskórek wraz z górnymi warstwami skóry właściwej.
Zastosowanie TCA indukuje w skórze właściwej wzmożoną produkcję fibroblastów, czyli najliczniejszej grupy komórek budujących tkankę łączną, odpowiedzialnych za produkcję kolagenu, elastyny oraz kwasu hialuronowego. To zjawisko odpowiada za poprawę stanu skóry poddanej zabiegowi.
Wskazania do wykonania peelingu z wykorzystaniem TCA
Peelingi chemiczne z wykorzystaniem kwasu trójchlorooctowego poleca się pacjentom cierpiącym z powodu następujących problemów ze skórą:
- przebarwień skóry;
- postaci zaskórnikowej trądziku;
- blizn zanikowych (należą do nich m.in. rozstępy i blizny po trądziku lub ospie – mają postać wgłębień w skórze);
- zmian wywołanych nadmierną ekspozycją na słońce;
- niewielkich zmarszczek;
- świeżych blizn pourazowych;
- obniżonego napięcie skóry.
Do przeprowadzenia peelingu stosuje się kwas trójchlorooctowy o stężeniu z zakresu 7,5 – 100%, najpopularniej stosowane są stężenia między 20 a 35%, decyzję o dobraniu odpowiedniej mocy kwasu podejmuje lekarz kwalifikujący do zabiegu. Stosowanie wysokich stężeń TCA jest obarczone ryzykiem nierównej penetracji kwasu wgłąb skóry, co może doprowadzić do powstania blizn i przebarwień skóry. Lepsze efekty niż jednorazowy peeling przy użyciu kwasu trójchlorooctowego o wysokim stężeniu daje kilkukrotne powtórzenie zabiegu z niższym stężeniem TCA.
Jak wygląda zabieg z wykorzystaniem TCA?
Faza przygotowań do peelingu z kwasem trójchlorooctowym obejmuje stosowanie preparatów z ⍺-hydroksykwasami lub retinoidami w okresie 2 tygodni poprzedzających zabieg. Ich zadaniem jest obniżenie fizjologicznego pH skóry, co sprawia, że peeling jest bardziej efektywny.
W trakcie peelingu skóra zostaje odtłuszczona (przy pomocy alkoholu lub acetonu) a następnie jest ona przecierana wacikami nasączonymi kwasem trójchlorooctowym o odpowiednim stężeniu. Zazwyczaj nakłada się około 5 warstw TCA, obserwując efekt jego działania na skórę.
Zabiegowi towarzyszy nieprzyjemne uczucie szczypania i palenia, dlatego w trakcie peelingu skóra chłodzona jest wentylatorem lub zimnymi kompresami. Efektem działania kwasu trójchlorooctowego jest „frosting” czyli zbielenie, zeszronienie naskórka. Po upływie około 3 – 4 dni skóra zmienia zabarwienie na brązowe i zaczyna się złuszczać. Istotne jest by unikać zrywania łuszczącego się naskórka, może to bowiem doprowadzić do powstania przebarwień i blizn.
Leczenie za pomocą peelingu z wykorzystaniem TCA obejmuje zazwyczaj serię 4 do 6 zabiegów przeprowadzanych w odstępach około 4-ro tygodniowych.
Przeciwwskazania do peelingu z wykorzystaniem TCA
Istnieje szereg przeciwwskazań do przeprowadzenia peelingu z wykorzystaniem kwasu trójchlorooctowego:
- zabieg nie powinien być wykonywany jeżeli pacjent cierpi na alergie skórne lub opryszczkę,
- z peelingu TCA nie powinny korzystać osoby chorujące na choroby autoimmunologiczne,
- pacjenci z podrażnioną skórą oraz ci, którzy w ciągu ostatniego pół roku byli leczeni za pomocą krioterapii,
- peelingu nie należy również przeprowadzać u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią.